Bốc mộ: Nghi thức tâm linh và những điều cần biết 

Bốc mộ là một nghi lễ tâm linh của người Việt từ bao đời nay. Do quy trình thực hiện ảnh hưởng trực tiếp đến nơi an nghỉ của người đã khuất nên nghi lễ này cần được thực hiện kỹ lưỡng và trang bị những lưu ý cần thiết. Bài viết hôm nay, Đất Nghĩa Trang Sài Gòn sẽ chia sẻ đến bạn những kiến thức về chủ đề bốc mộ. Cùng theo dõi nhé!

Bốc mộ là gì?

Bốc mộ (hay còn gọi là cải táng, sang cát) là quá trình làm sạch và chuyển hài cốt của người đã khuất sang một nơi chôn cất mới.

Ý nghĩa của việc bốc mộ

Bốc mộ là phong tục đã có từ thời Bắc thuộc. Khi những người Trung Hoa hy sinh ở Việt Nam, gia đình của họ sẽ đưa hài cốt trở về quê hương và từ đó tập tục này hình thành. Sau này, tục bốc mộ được du nhập vào Việt Nam và được người miền Bắc thực hiện để “thay áo mới” cho người đã khuất.

Bốc mộ thể hiện sự quan tâm của người còn sống đối với những người thân đã khuất. Họ không để người thân nằm thối rữa trong môi trường ẩm thấp mà mang họ đến một ngôi nhà mới đẹp đẽ, khang trang hơn. Người đã khuất từ đó cũng an tâm yên nghỉ, phù hộ cho những người thân còn sống được an lành, gặp nhiều may mắn, thuận lợi trong cuộc sống.

Thời gian bốc mộ thường diễn ra khi nào?

Theo quan niệm dân gian, thời gian phù hợp để bốc mộ, sang cát là sau 3 năm kể từ khi chôn cất người đã khuất.

Tuy nhiên, nếu thấy phần mộ của người đã khuất gặp phải những tình trạng sau, gia chủ nên thực hiện cải táng phần mộ ngay lập tức:

• Mộ bị nứt vỡ, sụt lún, cây cối xung quanh mộ bị chết khô mà không rõ nguyên nhân.
• Khu đất chôn cất bị trũng, bị nước lụt hoặc xuất hiện mối, kiến.
• Gia đình gặp nhiều tai họa “trên trời rơi xuống”,  người thân trong nhà thay đổi theo chiều hướng xấu, công việc gặp nhiều trắc trở, không thuận lợi, gia đình bất hòa, lục đục.
• Liên tiếp xảy ra hung sự, trong 5 năm trở lại gia đình trong nhà có 2 người trở lên qua đời ở độ tuổi dưới 50.
• Con cái học hành thi cử lận đận, tài vận không thông, của cái hao tán, kinh doanh bất lợi.
•  Gia đình có người hay bệnh tật, mắc bệnh quái dị, đã tìm nhiều cách chữa trị nhưng không khỏi.
• Trong nhà có người bị tàn tật mà không phải do di chứng hay di truyền.
• Gia đình muốn cầu công danh, phú quý, nhờ thầy phong thủy tìm vị trí đặt địa để đặt phần mộ cho người đã khuất.

Ngoài ra, tùy theo phong tục, tập quán của từng vùng miền, việc tiến hành bốc mộ cũng có nhiều điểm khác biệt.

Khi nào không nên bốc mộ?

Gia đình không nên thực hiện bốc mộ cho người đã khuất, nếu gặp một trong số những vấn đề sau đây để tránh gặp nhiều tai họa, rắc rối trong cuộc sống:

• Mộ là mộ kết – phần mộ hấp thụ linh khí của đất trời, khi quan sát bằng mắt thường sẽ thấy ngôi mộ ngày càng nở to ra, cây cỏ xung quanh tươi tốt,…
• Khi đào đất quanh mộ có rắn vàng xuất hiện – theo quan niệm dân gian thì đó là long xà khí vật.
• Khi mở nắp quan tài có dây tơ hồng quấn quanh – đây cũng là một trong những dấu hiệu nhận biết mộ kết.

Quy trình và thủ tục bốc mộ

Nghi thức bốc mộ, cải táng được diễn ra như sau:

Trước khi bốc mộ

Gia đình cần thực hiện các công việc sau đây:

• Kiểm tra phần mộ xem đã đủ thời gian để cải táng chưa, xem mộ phải là mộ kết hay phạm trùng không.
• Xem thời gian, ngày giờ bốc mộ phù hợp theo tuổi của người đã khuất và tuổi của trưởng nam (nếu không có trưởng nam thì theo tuổi của thứ nam). Nên dựa vào Tam hợp, Lục hợp, Chi đức hợp, Tứ kiểm hợp để xem tuổi và ngày. Tránh các ngày Lục xung, Lục hình, Lục hại. Về ngũ hành, chọn ngày tương sinh hay bình hòa, tránh các ngày tương khắc.
• Chọn vị trí và hướng của huyệt mới, trước ngày bốc mộ nên đào, xây đắp huyệt mới, dọn dẹp sạch sẽ ở huyệt cũ và huyệt mới trước khi trời tối để thuận tiện cho việc bốc mộ.

Chuẩn bị vật dụng

Trước khi bốc mộ gia đình cần phải chuẩn bị những vật dụng sau đây:

• Tiểu: 1 cái
• Quách: 1 cái
• Vải đỏ: 1 miếng
• Ni lông: 1 tấm
• Nước vang: 1 chén
• Rượu: 1 chai
• Chậu rửa hài cốt: 1 cái

Tiến hành bốc mộ

Giai đoạn bốc mộ sẽ bao gồm các bước sau đây:

• Bước 1: Đổ một ít rượu lên áo quan để tẩy rửa âm khí.
• Bước 2: Tiến hành lấy hài cốt, rửa sạch bằng nước vang trong chậu. Sau đó lau khô và  đặt vào quách.
• Bước 3: Cắm 1 bó nhang (hương) vào giữa đáy huyệt.
• Bước 4: Chuyển hài cốt của người đã khuất đến nơi chôn cất mới.
• Bước 5: Xây mộ sau khi cải táng.

Xin phép bốc mộ như thế nào?

Trước khi bốc mộ, gia đình phải cúng để xin phép Quan Thần Linh sở tại:

Cúng thổ công (Trình Quan Thần Linh sở tại)

Đây là thủ tục không thể bỏ qua khi thực hiện bốc mộ, sang cát cho người đã khuất. Mục đích là để xin phép thổ công (Quan Thần Linh sở tại) cho gia đình tác động đến phần mộ. Lễ cúng Quan Thần Linh cần có văn cúng rõ ràng, chính xác và thể hiện tấm lòng thành kính. 

Đồng thời, gia đình cần chuẩn bị các lễ vật sau đây:

• Rượu
• Muối, gạo
• Gà trống luộc nguyên con
• Xôi
• Lễ cúng Tam sên gồm: thịt lợn luộc, trứng vịt luộc, tôm khô bóc vỏ
• 1 bộ đồ cho Quan Thần Linh
• Ngựa giấy
• 1000 vàng hoa đỏ, tiền giấy
• Trầu cau
• Thuốc
• Đèn, nến

Ngoài ra, một số địa phương còn phải xin phép ủy ban nhân dân phường, xã trước khi tiến hành bốc mộ.

Cúng tạ mộ

Khi thực hiện xong lễ cúng thổ công, gia đình nên thực hiện lễ cúng tạ mộ để tỏ lòng biết ơn thần linh đã cho phép bốc mộ, đồng thời cầu xin thần linh phù hộ cho phần mộ mới của người đã khuất.

Lễ cúng tạ mộ sẽ bao gồm các bước:

• Kính lạy thổ công, các vị thần linh
• Tiết chủ
• Nêu lý do tạ mộ
• Cầu phúc
• Tạ mộ

Những lưu ý quan trọng khi bốc mộ

Khi tiến hành bốc mộ cho người đã khuất, gia đình cần phải lưu ý những điều quan trọng sau đây:

• Kiểm tra mộ: Quan sát ngôi mộ một cách cẩn thận để xem có dấu hiệu mộ kết hay không.
• Thời điểm bốc mộ: Thời điểm bốc mộ thường dựa vào tình trạng phần mộ, thời gian chôn cất.
• Vị trí đặt mộ: Phần mộ mới của người đã khuất nên được đặt ở những vị trí hội tụ các yếu tố phong thủy tốt để gia đình gặp nhiều may mắn, thuận lợi trong cuộc sống.
• Chọn ngày và giờ bốc mộ: Thời gian bốc mộ thường được thực hiện vào ban đêm, vì hài cốt của người đã khuất khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời sẽ bị đen, hỏng. Ngoài ra, ngày giờ bốc mộ cũng cần phù hợp với tuổi của người đã khuất và trưởng nam trong gia đình.
• Kích thước mộ: Sử dụng thước phong thủy như thước Đinh Lan, thước Lỗ Ban,…để đo kích thước mộ cho chuẩn.

Văn khấn bốc mộ, cải táng

Bạn có thể tham khảo bài khấn bốc mộ, cải táng sau đây:

“Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.

Con lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương.

Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.

Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ tỷ.

Hôm nay là ngày….tháng…..năm…, tại tỉnh…..huyện…..xã …..thôn….. Hiển khảo (hoặc tỷ)………………………………………mộ tiền.

Than rằng: Thương xót cha (hay mẹ) xưa, vắng xa trần thế.

Thác về, sống gửi, đất ba thước phải vùi chôn.

Phách lạc hồn bay, hình trăm năm khó gìn để.

Lúc trước việc nhà bối rối, đặt để còn chưa hợp hướng phương.

Tới nay, tìm đất tốt lành, sửa sang lại, cầu an hình thể.

Rày thân: Phần mộ dời xong, lễ Ngu kính tế.

Hồn thiêng xin hưởng, nguyện cầu vĩnh viễn âm phần.

Phúc để di lưu, phù hộ vững bền miêu duệ.

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!

Nam mô A Di Đà Phật!”

Chi phí bốc mộ là bao nhiêu?

Chi phí bốc mộ cải táng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vị trí mộ phần, kết cấu xây dựng và các dịch vụ đi kèm. Trên thực tế, sẽ dao động trong khoảng từ 8.000.000 VNĐ đến 12.000.000 VNĐ.

Chi phí cũng sẽ khác nhau tùy vào việc gia đình lựa chọn tiểu quách hoặc hòm. Với loại hòm đưa đi thiêu, giá dao động từ 5.000.000 VNĐ đến 10.000.000 VNĐ, trong khi hòm đưa đi chôn có mức giá cao hơn, từ 30.000.000 VNĐ đến 200.000.000 VNĐ.

Ngoài ra, nếu cần hỏa táng, chi phí sẽ phụ thuộc vào bảng giá của trung tâm hỏa táng. Trong trường hợp cần làm thủ tục xuất cảnh, chi phí trung bình là 20.000.000 VNĐ, tùy vào độ phức tạp của hồ sơ.

Dịch vụ bốc mộ uy tín tại TPHCM 

Bốc mộ, cải táng là một nghi thức quan trọng, không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn thể hiện lòng hiếu kính của con cháu đối với người thân đã khuất. Đây là một công việc không hề dễ dàng, vì vậy nếu bạn chưa có kinh nghiệm thì nên tìm đến các dịch vụ bốc mộ để nhờ sự trợ giúp. Không tự thực hiện mà phạm phải những điều đại kỵ, gây ảnh hưởng đến vận mệnh gia đình cũng như người thân quá cố.

Sala Garden là một trong những đơn vị cung cấp dịch vụ bốc mộ uy tín tại TPHCM với những ưu điểm nổi bật như:

Kinh nghiệm dày dặn

Sala Garden tự hào là nơi đã hỗ trợ hàng nghìn gia đình hoàn thành quá trình bốc mộ, cải táng một cách trọn vẹn. Với đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm, chúng tôi không chỉ đảm bảo sự an toàn và chu đáo mà còn xử lý tốt mọi tình huống phát sinh, mang lại sự an tâm tuyệt đối cho gia đình.

Quy trình chuyên nghiệp

Chúng tôi áp dụng quy trình bốc mộ cải táng bài bản, từ việc khảo sát vị trí, lên kế hoạch, cho đến triển khai thực hiện. Mọi bước đều được giám sát kỹ lưỡng, tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc phong thủy và tâm linh.

Chi phí minh bạch, hợp lý

Sala Garden cam kết cung cấp dịch vụ với mức giá cạnh tranh, minh bạch trong từng hạng mục, giúp gia đình dễ dàng lựa chọn giải pháp phù hợp mà không phải lo lắng về tài chính.

Hỗ trợ tận tình 24/7

Đội ngũ tư vấn viên của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp mọi thắc mắc liên quan đến quy trình bốc mộ, cải táng bất cứ lúc nào gia đình cần. Mỗi công việc chúng tôi thực hiện đều đặt chữ “tâm” lên hàng đầu, với mong muốn mang lại sự bình yên và may mắn cho gia quyến.

>> Xem thêm: Chùa hoa viên Sala cung thỉnh 3 tôn tượng Phật từ Nepal

Các câu hỏi thường gặp khi bốc mộ

Đất Nghĩa Trang Sài Gòn xin giải đáp một số thắc mắc có liên quan đến nghi thức bốc mộ, cải táng để bạn đọc hiểu rõ hơn về nghi thức này:

Đi bốc mộ có ảnh hưởng sức khỏe không?

Việc tiếp xúc với “hơi lạnh” từ mộ phần không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn có thể tác động đến tinh thần của bạn. Vì vậy, để đảm bảo an toàn và sự cân bằng năng lượng sau nghi thức bốc mộ bạn nên rửa tay chân bằng nước pha muối hoặc rượu gừng ngay tại khu mộ. 

Khi về nhà, hãy tắm rửa sạch sẽ, thay quần áo mới, và đốt vỏ bưởi khô hoặc bồ kết để xông nhà, xua tan khí lạnh. Uống một cốc trà gừng ấm giúp tăng cường sức đề kháng. Nếu cảm thấy mệt mỏi kéo dài, hãy nghỉ ngơi và tham khảo ý kiến bác sĩ khi cần thiết.

Nhà có người mang bầu có nên bốc mộ không?

Người mang thai, trẻ em, người đang bệnh không nên đi bốc mộ. Những đối tượng này thường nhạy cảm với âm khí (hơi lạnh), dễ bị ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần. Ngoài ra, những người có tuổi không phù hợp cũng cần kiêng đi bốc mộ.

Bốc mộ chưa tiêu hết có sao không?

Việc bốc mộ khi hài cốt chưa phân hủy hoàn toàn được cho là có thể ảnh hưởng đến sự an nghỉ của vong linh người đã khuất, đồng thời gây ra những hậu quả xấu cho con cháu, như bệnh tật, hao tài, bất ổn trong cuộc sống. Vì vậy, cần cân nhắc kỹ và tham khảo ý kiến chuyên gia phong thủy trước khi thực hiện.

Có nên bốc mộ ban ngày không?

Gia đình nên thực hiện bốc mộ vào ban đêm hoặc lúc rạng sáng vì khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời khi hài người chết sẽ bị đen, hỏng.

Trên đây là toàn bộ những thông tin quan trọng về nghi thức bốc mộ mà gia đình nên biết để đảm bảo không phạm phải những điều kiêng kỵ, gây ảnh hưởng đến sự bình an của con cháu về sau. Tại Đất Nghĩa Trang Sài Gòn, chúng tôi mang đến dịch vụ bốc mộ cải táng trọn gói. Liên hệ ngay để được tư vấn chi tiết và nhận hỗ trợ tốt nhất từ đội ngũ chuyên gia của chúng tôi.

Lý Minh Tuấn

Lý Minh Tuấn là nhà giáo với nhiều năm giảng dạy tại các đại học miền nam trước 1975. Là Thụ thụ giáo với các giáo sư danh tiếng nhất Việt Nam về triết đông. Tác giả những đầu sách nổi tiếng: Đông Phương Triết học Cương Yếu, Triết lý chữ hòa, Lão Tử đạo đức kinh giải luận,Tứ thư bình giải, Vào cửa triết Đông, Nho văn căn bản.