Các loại an táng trên thế giới

Từ thời cổ đại đến nay, các hình thức an táng đã không ngừng thay đổi, thể hiện sự phát triển trong tư duy, tâm linh và quan niệm của con người về cái chết cũng như sự kết nối với hậu thế. Bài viết này Đất Nghĩa Trang Sài Gòn sẽ giúp bạn tổng hợp các loại an táng trên thế giới và cả Việt Nam. Hãy cùng khám phá nhé!

An táng là gì?

An táng là hình thức xử lý thi thể của người đã khuất. Tại Việt Nam, có 2 hình thức an táng phổ biến là địa táng (chôn cất) và hỏa táng (hỏa thiêu). Tuy nhiên, với sự phát triển mạnh mẽ của đô thị hóa và nhu cầu sử dụng đất ngày càng cao, diện tích đất dành cho việc an táng cũng ngày càng bị thu hẹp và trở nên khan hiếm. 

Trước tình hình đó, Việt Nam đã bắt đầu áp dụng thêm một hình thức an táng mới là thạch táng, nhằm giải quyết vấn đề đất đai và phù hợp với xu hướng tiết kiệm tài nguyên đất.

>> Xem thêm: Các giấy tờ cần làm khi có người thân mất 

Các hình thức an táng phổ biến tại Việt Nam

Tại Việt Nam phổ biến với các hình thức an táng sau đây:

Địa táng 

Địa táng (còn được gọi là thổ táng) là hình thức an táng đã có từ xa xưa. Khi một người qua đời, thi thể sẽ được đặt vào quan tài và sau đó đưa đi chôn cất. Quan tài thường được làm từ nhiều loại gỗ khác nhau.

Tại Việt Nam, địa táng có sự khác biệt rõ rệt giữa miền Bắc và miền Nam:

• Địa táng theo phong tục miền Bắc: Ở các tỉnh thành miền bắc, khi một người qua đời, thi thể thường được chôn tạm trong khoảng 3 đến 5 năm. Sau thời gian này, gia đình sẽ thực hiện nghi thức cải táng, tức là di dời hài cốt đến nơi huyệt mộ mới để chôn cất vĩnh viễn. Phong tục này vẫn được nhiều gia đình áp dụng cho đến ngày nay.
• An táng theo phong tục miền Nam: Ngược lại, tại miền Nam khi một người qua đời họ sẽ được “đào sâu chôn chặt” ngay từ lần đầu tiên, nghĩa là chỉ chôn một lần duy nhất và vĩnh viễn. Trừ khi có lý do bất khả kháng hoặc phải di dời, gia đình sẽ không thực hiện cải táng mà để người mất an nghỉ tại nơi chôn cất ban đầu.

Hỏa táng

Hỏa táng là hình thức xử lý xác người chết bằng cách đốt cháy thi thể cho đến khi chỉ còn lại tro cốt hoặc xương cốt. Trước đây, hình thức an táng này chỉ được một số dân tộc như Khơ Me theo đạo phật áp dụng. Tuy nhiên, trong khoảng 10 năm gần đây, với sự phát triển của xã hội, hỏa táng đã dần trở nên phổ biến hơn, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ,…

Thạch táng

Thạch táng là hình thức xử lý thi thể người đã khuất bằng cách hỏa táng hoàn toàn thi thể, sau đó thu gom và làm sạch tro cốt. Tro cốt sẽ được nén lại thành một khối rắn với kích thước và thể tích thu nhỏ chỉ còn khoảng 30% so với ban đầu. Đặc biệt, khối tro cốt này có độ cứng tương đương với đá hoa cương. Vì vậy, hình thức an táng có tính vĩnh cửu và bền bỉ.

Các hình thức an táng đặc biệt trên thế giới

Các hình thức an táng trên thế giới cũng rất đa dạng, có thể kể đến như:

Thủy táng

Thủy táng là hình thức thả trực tiếp thi thể người chết xuống sông, biển, hồ,…Hình thức an táng này hiện nay đã bị cấm vì gây ô nhiễm môi trường. Dù vậy, vẫn có một số quốc gia dọc sông hằng duy trì tục lệ này cho đến ngày nay, điển hình như Ấn Độ.

Thủy táng hiện đại đã có sự thay đổi, thay vì thả trực tiếp thi thể xuống các nguồn nước, người mất sẽ được hỏa táng thành tro cốt trước, rồi sau đó mang tro cốt đi rải ở những nơi như sông, biển, hồ,…Hình thức thủy táng hiện đại đang ngày càng được các quốc gia phát triển lựa chọn khi có người thân qua đời vì nó vừa bảo vệ môi trường, vừa giữ được nét văn hóa tâm linh của việc rải tro cốt.

Điểu táng

Điểu táng là một hình thức an táng chủ yếu xuất hiện tại Tây Tạng. Quy trình thực hiện điểu táng như sau: thi thể người mất sẽ được đặt trên một bề mặt phẳng để tiến hành các nghi thức cầu nguyện. Sau đó, các thi thể sẽ được cắt thành từng phần nhỏ cho các loài chim săn mồi như chim kền kền tiêu thụ. Phần xương còn lại sẽ được nghiền nát và pha với sữa trâu yak, tạo thành thực phẩm cho diều hâu hoặc gia súc. 

Thiền táng

Thiền táng là một hình thức an táng hiếm gặp, chủ yếu xuất hiện tại Trung Quốc, trong cộng đồng phật giáo. Theo hình thức này, thi thể của các nhà sư được bảo quản sao cho xương cốt vẫn còn nguyên vẹn, thường được đặt trong tư thế ngồi thiền (thiền định). Đây là một hình thức an táng đặc biệt, hiện vẫn đang được các nhà khoa học nghiên cứu vì tính độc đáo và bí ẩn của nó. Thiền táng phản ánh sâu sắc triết lý và đức tin của phật giáo.

Huyền táng

Huyền táng (hay còn gọi là tục táng treo) là một hình thức an táng đã xuất hiện từ rất lâu tại Trung Quốc. Theo hình thức an táng này, thi thể người chết sẽ được để lộ thiên hoặc đặt trên một tấm phên để có thể treo lên cao, nhằm tránh sự xâm phạm của thú dữ. 

Ở Việt Nam, huyền táng chủ yếu được áp dụng bởi các dân tộc thiểu số ở vùng núi và trung du. Tục huyền táng phản ánh niềm tin vào việc bảo vệ người chết khỏi các yếu tố bên ngoài và cũng thể hiện sự tôn trọng đối với linh hồn người đã khuất.

Tuẫn táng

Tuẫn táng là một trong những hình thức mai táng tàn nhẫn nhất trong lịch sử Trung Quốc. Đây là tục lệ chôn sống người còn sống (thường là nô lệ hoặc người hầu) để họ có thể tiếp tục phục vụ cho người chết khi sang thế giới bên kia. Hình thức này còn được gọi là “tục tuẫn táng nô lệ”. Hiện nay, tuẫn táng được coi là một tập tục tàn bạo và không còn được áp dụng trong xã hội hiện đại.

Không táng 

Không táng là một hình thức mai táng đặc trưng của dân tộc thiểu số Bo ở Trung Quốc. Theo đó quan tài sẽ được treo lơ lửng trên các vách núi nhằm bảo vệ thi thể khỏi thú dữ và các yếu tố tự nhiên. Hình thức an táng này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn thể hiện sự kính trọng đối với người đã khuất và mong muốn người mất sẽ được “vĩnh viễn” an nghỉ trong một không gian trang nghiêm, gần gũi với thiên nhiên.

Các loại an táng trên thế giới và Việt Nam mà bài viết trên của Đất Nghĩa Trang Sài Gòn chia sẻ không chỉ là sự thay đổi về quan niệm xã hội mà còn phản ánh sâu sắc niềm tin tâm linh và văn hóa của mỗi thời đại. Mỗi hình thức đều mang trong mình một ý nghĩa đặc biệt, được lựa chọn dựa trên nhu cầu, tín ngưỡng và hoàn cảnh của từng gia đình. 

Lý Minh Tuấn

Lý Minh Tuấn là nhà giáo với nhiều năm giảng dạy tại các đại học miền nam trước 1975. Là Thụ thụ giáo với các giáo sư danh tiếng nhất Việt Nam về triết đông. Tác giả những đầu sách nổi tiếng: Đông Phương Triết học Cương Yếu, Triết lý chữ hòa, Lão Tử đạo đức kinh giải luận,Tứ thư bình giải, Vào cửa triết Đông, Nho văn căn bản.