Những điều cấm kỵ khi cử hành tang lễ

Theo quan niệm dân gian, khi cử hành tang lễ cần kiêng kỵ một số điều để tránh những điều không may có thể xảy ra. Vậy những điều cấm kỵ khi cử hành tang lễ là gì? Cùng Đất Nghĩa Trang Sài Gòn theo dõi qua bài viết dưới đây.

Những điều cấm kỵ khi cử hành tang lễ 

Với quan niệm “Có thờ, có thiêng, có kiêng, có lành” người Việt rất coi trọng các nghi thức tang lễ và các quy tắc tâm linh. Dưới đây là một số điều cấm kỵ khi nhà có tang mà gia đình cần lưu ý:

>> Xem thêm: Những bệnh kiêng đi đám ma

Tránh thăm mộ lúc nửa đêm

Theo quan niệm dân gian, khoảng thời gian từ 12h đêm đến 2h sáng được cho là thời điểm âm khí tại mộ phần người đã khuất mạnh mẽ nhất. Vì vậy, để tránh những tác động xấu ảnh hưởng đến sức khỏe, việc thăm viếng mộ vào lúc này thường được khuyến cáo hạn chế, trừ khi có lý do đặc biệt cần thiết.

Không để người đã khuất ra đi một mình

Xưa nay, ông bà ta rất coi trọng việc có con cháu ở bên cạnh khi có người qua đời. Nếu không có người thân tiễn đưa, linh hồn người đã khuất sẽ cảm thấy cô đơn, khiến họ ra đi không thanh thản.

Tránh để người đã khuất ở trần

Gia đình nên chuẩn bị cho người đã khuất những bộ quần áo đẹp để mặc, không để họ ra đi trong trạng thái cởi trần. Đối với những người già, họ thường dặn dò con cháu chuẩn bị sẵn áo liệm để yên tâm khi trút hơi thở cuối cùng.

Theo quan niệm, áo liệm phải được chuẩn bị với số lượng lẻ như 3, 5, 7 cái. Tránh số chẵn vì số chẵn được cho là mang lại tai họa cho gia đình. Áo liệm thường được làm từ chất liệu lụa, không được dùng vải gấm hay sa tanh vì người ta tin rằng điều này sẽ mang lại phúc lành cho con cháu.

Đặc biệt, áo liệm không nên làm từ da hay lông bởi theo quan niệm nếu người đã khuất mặc áo liệm bằng những chất liệu này họ có thể sẽ đầu thai thành động vật trong kiếp sau.

Cấm kỵ khi nhập liệm

Trước hết, cần tránh để nước mắt rơi vào thi thể. Trong một số gia đình, người thân cận như vợ chồng hay con cái của người mất thường không được phép tham gia vào nghi thức nhập liệm vì họ dễ rơi nước mắt. Trước khi nhập liệm, cũng cần kiêng không để mèo hoặc chó đến gần thi thể vì có quan niệm cho rằng chúng có thể khiến người chết đột nhiên bật dậy hoặc biến thành cương thi.

Quan tài tuyệt đối không được làm từ gỗ cây liễu vì cây liễu không ra hạt nên người ta lo sợ rằng đời sau sẽ không có người nối dõi. Loại gỗ tốt nhất nhất để làm quan tài là gỗ cây tùng hoặc cây bách.

Khi báo tang cần thận trọng

Khi lo việc ma chay, người ta thường treo mảnh vải trắng hoặc tờ giấy trắng bên ngoài cổng để thông báo cho người ngoài biết trong nhà có người qua đời. Đồng thời báo tang cho bạn bè, thân thích xa gần và gọi con cái về chịu tang. 

Đặc biệt, việc báo tang cho thông gia cần phải được thực hiện một cách thận trọng. Khi cha mẹ qua đời, con trai sẽ là người đến nhà thông gia báo tang. Trước khi vào nhà, con trai phải quỳ ngoài cửa để hành lễ và thông báo với thông gia về sự ra đi của cha mẹ cũng như thông tin về ngày tháng tổ chức tang lễ. 

Tuy nhiên, ngày nay những tập tục này gần như đã được loại bỏ vì chúng được cho là rắc rối và không còn cần thiết trong xã hội hiện đại.

Chọn ngày tổ chức tang lễ và vị trí mộ

Chọn ngày tháng tổ chức tang lễ là việc rất quan trọng trong văn hóa phương đông. Người xưa tin rằng việc lựa chọn ngày lành tháng tốt sẽ giúp linh hồn người đã khuất yên nghỉ và tránh những điều không may mắn. Vị trí chôn cất cũng không kém phần quan trọng, không được chọn những nơi có tảng đá lớn, nước chảy xiết hay quá hoang vắng vì có thể ảnh hưởng đến vận mệnh của con cháu sau này.

Tuy nhiên, do điều kiện đất đai và địa hình ở nhiều vùng miền, địa phương không thuận lợi, nhiều quy tắc và cấm kỵ trong tang lễ không còn được tuân thủ một cách triệt để. Hơn nữa, với sự thay đổi của xã hội, nhiều gia đình hiện nay đã quyết định hỏa táng hay thiêu xác người đã khuất trước, sau đó mới đưa về nhà chôn cất để không phải trải qua nghi thức “sang nhà, sang cát”, tránh thêm một lần đau thương cho gia đình. 

Cấm kỵ sau khi hạ huyệt

Sau khi hạ huyệt, gia đình cần phải đi quanh mộ ba vòng và tránh quay đầu lại nhìn. Điều này nhằm tránh để linh hồn người đã khuất đi theo mình về nhà, làm ảnh hưởng đến sự bình an của gia đình.

Kiêng dùng đồ của người đã mất

Theo tín ngưỡng dân gian việt nam, đồ dùng cá nhân của người đã khuất thường được cho là mang theo âm khí và linh hồn của họ. Do đó, việc sử dụng những đồ vật này có thể gây ra những tác động xấu hoặc đem lại vận xui.

Vì vậy, nhiều người tin rằng việc đốt hoặc thả trôi sông, suối toàn bộ đồ dùng cá nhân của người đã khuất sẽ giúp linh hồn họ được giải thoát, tránh quay lại đòi hỏi những vật dụng này. Tuy nhiên, việc thực hiện này vẫn tùy thuộc vào quan điểm và tín ngưỡng riêng của mỗi gia đình hoặc cá nhân.

Kiêng trùng bảy trong những ngày đốt bảy

Theo quan niệm tâm linh, trong chuỗi 49 ngày sau khi người mất qua đời, nếu ngày đốt bảy rơi vào các ngày 7, 17, 27 âm lịch cần lùi lại một ngày để tránh gặp phải những điều không may. Điều này xuất phát từ câu nói “phùng bảy có tai, trùng bảy gặp nạn” với ý nghĩa rằng những ngày có con số 7 trong âm lịch có thể mang lại vận xui, tai họa hoặc rủi ro không đáng có. 

Kiêng mặc trang phục lòe loẹt

Thời gian chịu tang là giai đoạn gia đình cần thể hiện sự tôn trọng đối với người đã khuất. Do đó, trong thời gian này con cái không nên mặc đồ lòe loẹt, trang điểm đậm hay tham gia các hoạt động vui chơi.

Tránh đi thăm bạn bè, họ hàng

Trong thời gian chịu tang, việc thăm bạn bè hay họ hàng là điều không nên vì theo phong tục điều này có thể mang đến sự không may mắn. Việc tụ tập đông người cũng cần hạn chế, đặc biệt là đến chúc Tết những gia đình có người bị bệnh để tránh mang đến xui xẻo cho họ.

Kiêng động cuốc/thuổng vào mộ

Sau khi chôn cất, gia đình không nên động cuốc hoặc thuổng vào mộ, tránh đắp mộ trong vòng cư tang. Điều này nhằm đảm bảo mộ phần không bị động và để linh hồn người đã khuất được yên nghỉ.

Kiêng bật loa, hò reo giải trí

Trong không khí của tang lễ, gia đình cần giữ yên lặng và trang nghiêm. Việc bật loa, ti vi hoặc làm ồn ào trong suốt quá trình tang lễ sẽ được xem là điều cấm kỵ, có thể gây bất kính với linh hồn người đã khuất.

Kiêng sát sinh trong 49 ngày 

Trong 49 ngày để tang, người nhà nên tránh việc sát sinh, tốt nhất nên ăn chay niệm phật để không tạo thêm nghiệp cho người đã khuất, giúp linh hồn họ được siêu thoát nhanh chóng.

Kiêng đi nhanh khi khiêng linh cửu

Dân gian có tục lệ giữ cho thi hài người đã khuất được nằm yên. Vì thế, khi khiêng linh cữu, người ta thường cố gắng khiêng nhẹ nhàng, thậm chí là khiêng chậm lại. Điều này không chỉ thể hiện sự tôn trọng mà còn là cách để gia đình và người thân thể hiện sự lưu luyến và tiếc thương đối với người đã khuất. 

Kiêng hạ huyệt khi chưa làm lễ cúng thổ thần

Trước khi hạ huyệt, theo truyền thống người ta sẽ thực hiện lễ cúng thổ thần để xin phép được an táng người chết tại mảnh đất đó. Lễ cúng thổ thần bao gồm các lễ vật như: trầu, rượu, vàng, hương, cùng các món ăn như: đĩa xôi, thủ lợn, giò, gà,…

Kiêng quan hệ vợ chồng  

Việc kiêng kỵ quan hệ khi trong nhà có tang là một quy tắc truyền thống trong nhiều nền văn hóa. Kiêng quan hệ trong thời gian này được coi là một hành động giúp tránh tạo ra những năng lượng tiêu cực, đồng thời thể hiện sự tôn trọng đối với sự mất mát và đau buồn của gia đình.

Kiêng lấy vợ gả chồng

Trước đây, khi cha mẹ mất con cái phải dành thời gian để tang 3 năm và chỉ khi mãn tang họ mới được phép dựng vợ gả chồng để thể hiện lòng hiếu thảo đối cha mẹ. Tuy nhiên, với sự phát triển của xã hội và những thay đổi trong quan niệm, thời gian tang không còn cứng nhắc như trước. Ngày nay, việc lập gia đình có thể được hoãn lại đến sau giỗ đầu của người thân.

Nên kiêng ăn gì khi nhà có người mới mất?

Khi có người mới mất, theo quan niệm truyền thống, gia đình thường phải kiêng một số món ăn nhất định để thể hiện sự tôn kính và tránh những điều không may mắn.

• Canh rau đay và mồng tơi: theo tín ngưỡng dân gian, các món canh có tính nhớt như rau đay và mồng tơi có thể khiến hồn ma của người đã khuất bị “dính dớp”.
• Các loại cá da trơn, lươn, trạch: các loại cá da trơn như lươn, trạch cũng thường bị kiêng vì cho rằng chúng sẽ mang lại sự không may mắn.
• Xôi vò: xôi vò được cho là sẽ gây ra sự rối rắm, khó khăn trong gia đình, nên thường không được ăn trong thời gian này.
• Thực đơn linh đình hoặc cỗ lớn: việc tổ chức các bữa tiệc lớn hoặc cỗ linh đình cũng bị kiêng, vì sự vui vẻ, phô trương được cho là không phù hợp trong lúc tang lễ.
• Bún, phở: một số quan niệm cho rằng ăn bún hoặc phở sau khi có tang có thể mang lại những điều không tốt cho gia đình.

Những ai không nên đi viếng đám tang?

Không khí tại nơi tang lễ không chỉ trang nghiêm, buồn bã mà còn mang theo một lượng âm khí nặng nề. Nguyên nhân là do người mất sẽ bốc lên hàn khí, khiến cho môi trường xung quanh trở nên lạnh lẽo hơn. 

Vì vậy, người cao tuổi, trẻ em, phụ nữ mang thai, người đang bị ốm nên tránh đi viếng đám tang. Những đối tượng này có sức khỏe yếu, sức đề kháng kém, dễ bị cảm lạnh và dễ mắc các bệnh do hàn khí gây ra.

Việc hiểu và tuân thủ những điều cấm kỵ khi cử hành tang lễ không chỉ giúp linh hồn người đã khuất được thanh thản mà còn bảo vệ sự bình an của gia đình. Những lưu ý trên của Đất Nghĩa Trang Sài Gòn sẽ giúp gia chủ có một tang lễ suôn sẻ, tránh những điều không may xảy ra.

Lý Minh Tuấn

Lý Minh Tuấn là nhà giáo với nhiều năm giảng dạy tại các đại học miền nam trước 1975. Là Thụ thụ giáo với các giáo sư danh tiếng nhất Việt Nam về triết đông. Tác giả những đầu sách nổi tiếng: Đông Phương Triết học Cương Yếu, Triết lý chữ hòa, Lão Tử đạo đức kinh giải luận,Tứ thư bình giải, Vào cửa triết Đông, Nho văn căn bản.