Tạ mộ là một phong tục truyền thống giàu tính nhân văn, thể hiện lòng biết ơn và sự hiếu kính của con cháu đối với tổ tiên. Vào các dịp lễ Tết quan trọng, nhiều gia đình thường chọn ngày lành tháng tốt, chuẩn bị lễ vật, sớ tạ mộ nhằm thể hiện sự tôn kính với người đã khuất. Bài viết này của Đất Nghĩa Trang Sài Gòn sẽ hướng dẫn bạn cách viết sớ tạ mộ đúng phong tục.
Sớ tạ mộ là gì?
Sớ tạ mộ là vật không thể thiếu trong lễ tạ mộ. Đây là văn bản mang giá trị tâm linh sâu sắc, thể hiện tấm lòng biết ơn và thành kính của con cháu đối với chư vị tôn thần, tổ tiên, các bậc tiền nhân và người đã khuất. Những đấng đã che chở, ban phúc lành, sức khỏe và bình an cho gia đình.
Sớ tạ mộ là vật không thể thiếu trong lễ tạ mộ
Cách viết sớ tạ mộ đúng phong tục
Nhằm giúp quý gia chủ nắm rõ hơn về cách viết sớ tạ mộ, dưới đây là một số gợi ý viết sớ phù hợp với từng hoàn cảnh và thời điểm khác nhau.
Sớ tạ mộ mới xây
Nam mô a di đà phật!
Con kính lạy:
Quan đương xứ thổ địa chính thần
Tiền thần Chu Tước, Hữu thần Bạch Hổ, Hậu thần Huyền Vũ, Tả thần Thanh Long.
Thổ địa Ngũ phương Long mạch Tôn thần,
Liệt vị Tôn thần cai quản đất ở chốn này.
Con kính lạy vong linh ….
Hôm nay là ngày…tháng…năm…
Chúng con là:………
Thành tâm sắm lễ vật, hương hoa phù tửu lễ nghi, trình cáo Chư vị Tôn Thần về việc lễ tạ mộ phần.
Gia đình chúng con là:……. hiện phần mộ an táng ở….. Đội ơn Chư vị Tôn thần che chở giúp phần mộ được yên ổn nơi chín suối. Gia đình chúng con được vong linh thường xuyên về ghé thăm, linh ứng dẫn đường giúp công việc được đầu xuôi đuôi lọt,từng bước tiến tới, nhờ thế toàn gia được an ninh khang thái, tài lộc.
Nay ngày lành tháng tốt, gia đình chúng con sắm sửa lễ tạ mộ cúi xin Chư vị Tôn Thần lai giáng án tiền, nhận hưởng lễ vật, chứng minh tâm đức cho gia đình chúng con.
Cúi thành tâm mong vong linh chấp kỳ lễ bạc, lời kêu tiếng khấn, tờ đơn cánh sớ cành vàng, độ trì toàn gia, từ trẻ tới già, luôn được vui tươi, bình an và mạnh khỏe.
Âm dương cách trở, dãi tấm lòng thành cùng bát nước nén hương, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Sớ tạ mộ cuối năm
Con kính lạy:
- Ngài Kim niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần, Công tào phán quan, Kim niên hành binh.
- Ngài bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại vương.
- Ngài bản xứ thần linh Thổ địa tôn thần.
- Các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ long mạch Tôn thần, Hữu Bạch hổ cùng liệt vị Tôn Thần, Tiền Chu tước, Hậu Huyền vũ, Tả Thanh long cai quản ở trong xứ này.
Chúng con (Họ tên vợ, chồng) …………………………………………………….
Địa chỉ ……………………………..
Sắm sanh phẩm vật, hương hoa trình cáo Tôn thần, kính viếng vong linh là:
(Tên của người đã khuất):…………………………………………….. Tuổi………………..
Tạ thế ngày……………………
Phần mộ ký táng tại…………………………………………………………….
Nay nhân ngày……………… (Cuối năm, thanh minh hoặc thăm mộ) con xin cúi lạy Thần linh đất này giữ lành công lao, tôn thần long mạch cao sang, nhị thập tứ hướng nhị thập tứ sơn cai quản xung quanh vùng.
Chọn đây an táng mộ phần, hồng ân đời đời, thỏa yên muôn thủa, gia ân mãi mãi không thôi, chúng con xin thành tâm có vài lời cầu xin: Bái tạ thủ mộ thần quan, cho chân linh dưỡng cho hài cốt nguyên vẹn toàn, an khang mạnh khỏe, phù hộ con cháu trần gian ăn làm gặp may mắn.
Âm dương cách trở, bát nước nén hương đầy đủ, biểu tấm lòng thành, thành tâm cúi xin chứng giám.
Phục duy cẩn cáo!
(Khấn 3 lần rồi đốt vàng tiền)
Sớ tạ mộ ngày giỗ
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con thành tâm kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần Quân.
Con thành tâm kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con thành tâm kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Con thành tâm kính lạy Tổ Tiên hai họ nội ngoại họ: …………………
Tín chủ con tên là: ……………………
Cư trú tại: ……………………
Hôm nay là ngày: ………
Là chính ngày Cát Kỵ của ………………………………
Thiết nghĩ ………. xa vắng trần thế, không thấy âm dung.
Năm qua tháng lại ngày húy lâm. Ơn võng nghĩa sinh thành không lúc nào chúng con quên. Ngày mai Cát K, hôm nay toàn gia con cháu trong nhà thành tâm sắm lễ thắp nén tâm hương dâng lên trước án thành khẩn kính mời ………………(tên người đã khuất)
Mất ngày …………….. tháng …………. năm ……………
Mộ phần táng đặt tại: ……………………
Cúi xin chứng giám lòng thành, độ cho con cháu khang thái, vạn sự bình an, tốt lành, gia cảnh hưng long, gia khí thịnh vượng.
Con thành tâm lại xin kính mời các vị Tổ Tiên nội ngoại, Huynh Đệ, Cô Dì, và toàn thể các Hương linh gia tiên đồng lai hâm hưởng.
Tín chủ con thành tâm lại xin kính mời các ngài Thổ Công, Táo Quân và chư vị Linh thần đồng lai giám cách thượng hưởng.
Tín chủ con lại mời các vị vong linh Tiền chủ, Hậu chủ đất này cùng tới hâm hưởng lễ vật.
Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được phù hộ độ trì bình an, may mắn.
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Cách chọn ngày tạ mộ
Để thuận tiện cho việc lựa chọn ngày lành tạ mộ, dưới đây là một số thời điểm phổ biến mà gia chủ có thể cân nhắc:
- Tạ mộ dịp cuối năm: Diễn ra từ ngày 23 tháng Chạp (ngày cúng ông Công ông Táo) đến hết ngày 30 Tết Âm lịch.
- Tạ mộ sau khi hoàn tất xây dựng: Nên chọn ngày hoàng đạo, hợp tuổi với gia chủ và gần với thời điểm hoàn thành phần mộ.
- Tạ mộ vào tiết Thanh Minh: Thường được tổ chức vào ngày 3 tháng 3 Âm lịch vì thế cần chuẩn bị lễ vật và sớ khấn từ trước.
- Tạ mộ trong ngày giỗ: Dựa theo ngày mất của người đã khuất để thực hiện nghi thức tạ mộ.
>>Xem thêm: Ý nghĩa việc người chết ngậm vàng
Gia chủ nên chọn ngày hoàng đạo, hợp tuổi hoặc dịp lễ truyền thống như Tết, tiết Thanh Minh,…để thực hiện lễ tạ mộ
Chuẩn bị đồ lễ cúng tạ mộ
Sau đây là hướng dẫn chi tiết về cách chuẩn bị lễ vật cho nghi thức tạ mộ vào dịp cuối năm và tạ mộ sau khi xây dựng xong mà bạn có thể tham khảo:
Lễ tạ mộ cuối năm
- Lễ tạ thần linh, thổ địa nơi táng mộ: Mâm xôi gà hoặc xôi giò.
- Lễ tạ tổ tiên cuối năm: Hương, trái cây, hoa tươi, trầu cau, rượu trắng, chè thuốc, cốc nến, sớ tạ mộ, vàng mã, quần áo, các vật phẩm cần thiết khác.
Lễ vật cúng thần linh và tổ tiên gồm xôi gà, hương hoa, trái cây, vàng mã,…được chuẩn bị trang trọng
Lễ tạ mộ mới xây
Lễ vật cúng tạ mộ mới xây xong: Hoa tươi (10 bông, có thể chọn hoa hồng đỏ, bách hợp trắng,…), trầu cau (mỗi thứ 3 lá), mâm ngũ quả, xôi gà, rượu trắng, 2 cốc nến.
Vàng mã cúng tạ mộ mới xây: 1 cây vàng hoa đỏ, 5 con ngựa với 5 màu sắc khác nhau, 5 bộ mũ áo cho ngựa kèm theo cờ lệnh, kiếm, roi và quần áo, mỗi con ngựa có 10 lễ vàng tiền trên lưng.
4 đĩa tiền vàng để riêng, bao gồm:
- 1 đĩa có 3 đinh vàng lá và 7 đinh xu tiền
- 1 đĩa có 9 đinh vàng lá và 1 đinh xu tiền
- 1 đĩa có 1 đinh xu tiền
- 1 đĩa có 1 đinh vàng lá và 1 đinh xu tiền
Lưu ý cần biết khi tạ mộ
Lễ tạ mộ là dịp con cháu bày tỏ lòng biết ơn đối với thần linh, tổ tiên và cầu mong gia đình luôn được an lành, phát tài phát lộc. Do đó, khi thực hiện lễ tạ, gia chủ cần chuẩn bị đầy đủ vật phẩm cúng, sớ tạ mộ. Ngoài ra, cũng cần lưu ý tránh một số điều sau đây để thể hiện sự tôn kính với những người đã khuất:
Quan tâm đến phần mộ dòng họ xung quanh
Phần mộ thờ của gia tộc là nơi để tôn thờ những người có quan hệ huyết thống với gia chủ qua nhiều thế hệ, thường là từ 5 đời trở lên. Do đó, gia chủ không chỉ thắp hương cho mộ của tổ tiên trong gia đình mình mà còn nên dành sự kính trọng cho các phần mộ khác trong dòng họ, đặc biệt là mộ tổ.
Người đi tạ mộ
Thông thường, những người lớn tuổi, đặc biệt là các bậc cao niên, thường đảm nhận việc viết sớ tạ mộ và thực hiện nghi lễ cúng khấn tổ tiên vì họ có nhiều kinh nghiệm và sự tôn kính đối với phong tục này.
Tạ mộ là một nghi thức linh thiêng và không khí tại nghĩa trang thường khá lạnh lẽo. Do đó, có một số đối tượng không nên tham gia vào nghi lễ này, bao gồm:
- Phụ nữ trong kỳ kinh nguyệt.
- Những người có sức khỏe yếu, như người bệnh, phụ nữ mang thai, hoặc những người mắc bệnh cảm lạnh, phong hàn.
- Trẻ em dưới 10 tuổi, không nên đi cùng ra nghĩa trang.
Thời gian đi tạ mộ
Khi tham gia lễ tạ mộ, bạn không nên đi quá sớm vì nghĩa trang thường lạnh lẽo và có sương gió, không tốt cho sức khỏe. Tương tự, cũng không nên đi quá muộn vì vào buổi chiều, âm khí thường nặng, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe.
Đảm bảo khâu tổ chức
Tạ mộ là dịp để gia chủ bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng đối với tổ tiên và những người đã khuất. Vì thế, lễ tạ mộ nên được tổ chức một cách trang nghiêm nhưng không cần quá phô trương hay cầu kỳ.
Sau khi hoàn tất các nghi lễ tạ mộ, không nên ăn các món đồ cúng tại nghĩa trang vì điều này không chỉ thiếu vệ sinh mà còn có thể gây ra cảm giác lạnh bụng.
Ngoài ra, khi trở về sau lễ tạ mộ, những người tham gia nên hơ lửa hoặc tắm nước ấm để xua tan hơi lạnh và loại bỏ âm khí. Đặc biệt, cần tránh tiếp xúc với trẻ nhỏ ngay sau khi trở về từ nghĩa trang.
Tránh những điều kiêng kỵ để giữ sự tôn nghiêm và đảm bảo sức khỏe cho người tham gia nghi lễ
Bài viết trên của Đất Nghĩa Trang Sài Gòn đã cung cấp đầy đủ thông tin về cách viết sớ tạ mộ đúng phong tục mà bạn có thể tham khảo. Hy vọng rằng những chia sẻ trên sẽ giúp quý vị tích lũy thêm kinh nghiệm và thực hiện lễ tạ mộ đúng cách, mang lại tài lộc và may mắn cho gia đình.

Lý Minh Tuấn là nhà giáo với nhiều năm giảng dạy tại các đại học miền nam trước 1975. Là Thụ thụ giáo với các giáo sư danh tiếng nhất Việt Nam về triết đông. Tác giả những đầu sách nổi tiếng: Đông Phương Triết học Cương Yếu, Triết lý chữ hòa, Lão Tử đạo đức kinh giải luận,Tứ thư bình giải, Vào cửa triết Đông, Nho văn căn bản.